|
|
|
|
|
|
|
|
KATALOGLARDAKİ TİP (VÜCUT) ÖZELLİKLERİ
Günümüz Türkiye’ sinde süt sığırı işletmeleri, nihai amaçları olan “daha verimli ve sağlıklı nesiller yetiştirme” hedefine ulaşmak için, işletmelerindeki hayvanların ortalama verim ve tip özelliklerini çok iyi bilmeli ve bu özellikleri en iyi şekilde geliştirebilecek boğanın ya da boğaların spermasını seçebilmelidir.
Kısaca ideal bir boğa seçimi için;
1) Öncelikle üretim hedeflerimizi-önceliklerimizi ve
2) Tohumlanacak dişilerin verim ve vücut (tip) özelliklerini belirlememiz gerekir.
Böylece, ineklerimizin olumsuz (istenmeyen ) özelliklerini dengeleyecek boğalar seçilebiliriz.
(AKILLI-BİLİNÇLİ EŞLEŞTİRME)
Bilgi bankamızın bu bölümünde; boğa kataloglarında bir tablo olarak gördüğümüz “VÜCUT (TİP) ÖZELLİKLERİ” nin nasıl değerlendirmemiz gerektiğini ve aynı zamanda kendi işletmemizdeki hayvanlarımız üzerinde bu özellikleri hangi kriterlere göre belirleyebileceğimizi ele alacağız.
Bu vücut özelliklerini ve kaliteli bir damızlıkta olması gereken ideal sınırlarını görelim:
|
BOY
(SAĞRI YÜKSEKLİĞİ)
Süt ineklerinin çok kısa boylu olmaları tercih edilmez. |
|
GÖĞÜS GENİŞLİĞİ (GÜÇLÜLÜK)
İneklerin göğüslerinin önden görünüşteki genişliğidir. Akciğer kapasitesi ile doğrudan ilişkilidir. Tam ölçüdeki bir inek daha sağlıklı ve iştahlıdır.
Vücut genişliği tam olmayanlar, sağlıksız olabileceği gibi çok geniş ölçüdeki hayvanlar ise sütçülük özelliğini gösteren çıkıntılı kemik yapısına sahip olmayabilirler.
Ortalamanın hafif üstü olanlar tercih edilmelidir |
|
BEDEN (VÜCUT) DERİNLİĞİ
İneğin metabolizması ve yem tüketme kapasitesi ile ilgilidir.
Bu nedenle bu iki özelliğin zayıf olması (düşük puanlı olması) İSTENMEZ.
Erişkin bir inekte bu ölçü 75 cm civarındadır |
|
SÜTÇÜLÜK KARAKTERİ
Çıkıntılı görünüşteki kemik yapısı, süt üretimi ile en yüksek bağlantılı özelliklerdendir.
İneklerin boynu uzun ve narin, omuzu dar olmalı, kürek kemikleri yuvarlak olmamalı, derisi ince ve kıvrılır olmalıdır. |
|
SAĞRI EĞİMİ
(Pelvis Eğimi)
Tuber Coxae ile Tuber Ischi arasındaki eğimdir. İneklerin kalçasına yandan bakışla kalça kemiğinden arkaya doğru hafif bir eğim olmalıdır. Bu eğim çok olursa ayak ve meme bakımında zorluk çıkabilir, meme arzu edilenden daha çok eğik olur. Doğum kanalı şekil değiştirebileceğinden, doğumdan sonra rahmin temizlenmesinde ve tekrar gebe kalmada sorunlar yaşanabilir. Pelvis aşırı dik olursa, ayaklar ineğin arkasında dik bir yapı alır, zor doğum ihtimali artabilir.
|
|
SAĞRI GENİŞLİĞİ
(Pelvis Genişliği)
Doğum kolaylığı ile ilgilidir. Bu nedenle pelvis’ in dar olması İSTENMEZ. Pelvis buzağılama için uygun bir genişliğe sahip olmalıdır. Bacaklar, buzağılamaya yardım için uygun genişlikte olmalıdır. Pelvisin normalden fazla geniş olması vulvada genişleme ve fazlaca dönükleşmesine yol açabileceği için istenmeyen bir durumdur.
|
|
ARKA BACAK (Yandan)
(Tarsal Eklem Açısı)
Tarsal eklemin uygun bir açıda olması istenir. Bu açı fazla olduğunda inek ökçeler üzerinde yürür, ökçeler yıpranır ve kolaylıkla yaralanabilir. Ayaklar çok dik olduğunda inek rahat edemez ve kasılır
Orta açıklıktaki bacaklar tercih edilir. |
Ayak ve bacakların kalıtım derecesi düşük olmasına karşın iyi boğa seçimiyle ilerleme sağlanabilir
|
ARKA BACAK (Arkadan)
(Diz Yapısı, Tarsal Eklem Kalınlığı)
Tarsal bölgenin çok kalın gözükmesi istenen bir özellik DEĞİLDİR.
Arka bacaklara arkadan bakıldığında bacaklar yukarıdan aşağıya doğru adeta düz bir çizgi halinde olmalı, sadece tarsal ekleme doğru hafifçe bir kalınlaşma göstermelidir. Tarsal eklemlerde içe dönüklük varsa; tırnaklar dışa doğru döner ve topukla örtüşmez ve fazla uzar. Hayvan yürürken memeye çarpar. Bu durum ise mastite yol açabilir.
|
|
TIRNAK VE TOPUK YÜKSEKLİĞİ
(Tırnak Kalınlığı)
Tırnakların arka bölgesinin çok ince olması İSTENMEZ
Tırnaklar, yerle 45° açı yapmalı ve ineğin topuğu derinlikli olmalıdır. |
BACAK İŞLEYİŞİ
Ayak ve Bacaklarla ilgili incelenen diğer özelliklerin bir sonucu olarak;
Bacakların “Adım Atma Hareketini” düzgün yapabilme kabiliyetidir.
Bu değerin yüksek olması arzu edilir.
|
MEME ÖN BAĞLANTISI
Memenin erken deforme olması ile ilgili ÖNEMLİ bir özelliktir. Ön meme loblarının ineğin vücuduna ne kadar sıkı bağlandığının tahminidir. Bu bağlantı zayıfsa; ön meme hayvan yürürken sağa sola çarpar. Zayıf ön memede meme başları çok kenarda veya düşük olur ve ligamentin çok gerilmesine dolayısıyla kopmasına neden olabilir.
Memenin vücuda oldukça sıkı bir şekilde bağlı olması İSTENİR. |
|
MEME ARKA BAĞLANTI YÜKSEKLİĞİ
(Arka Meme Yüksekliği)
Memenin süt üretme ve depolama kapasitesi ile ilgilidir.
Mümkün olduğunca yüksek bağlantı arzu edilir. |
Sağım sonrasında alınması gereken ölçü ortalama 14 cm dir. Mümkün olduğunca geniş olması arzu edilir |
MEME ARKA BAĞLANTI GENİŞLİĞİ
(Arka Meme Genişliği)
Memenin süt üretme ve depolama kapasitesi ile ilgilidir. Bu özellik bacak ve meme arasındaki kıvrımdan başlayarak ölçülür Bu ölçünün fazlalığı hayvanların sınıflandırılmasında yada gösterilerde önem taşır. Arka meme düşük olduğunda memenin eğrileceğine düzensiz sağıma yol açacağına dikkat çekilmiştir
|
|
MERKEZİ MEME BAĞI
(Merkezi Askı Ligamenti)
Ligamentin gelişmiş olması meme bağlantısının güçlü olması ve sarkmaması açısından önemlidir. Eğer ligament zayıf ise meme sarkar, meme başları dışarıya döner ve ineğin verimli hayatı kısalır. Çok sıkı ligamentin etkisi de en az diğeri 2.0-2.5 cm in ortalama olduğu düşünülür. |
|
MEME TABANI
Bu özellik, yandan bakışta tarsal eklem ile meme tabanı arasındaki ilişkiyle ölçülür. Yaş ve laktasyon evresine göre değişir.
Memelerin tarsal eklemin altına aşırı sarkması memenin yaralanmasına sebep olur. Bu da Somatik hücre artışı ve mastitise yatkınlık ile sonuçlanır. Vücuda yakın olması, meme dokusunun ve süt üretim kapasitesinin düşüklüğüne işaret eder. Bu nedenle meme tabanının tarsal eklemin çok az üzerinde olması İSTENİR |
|
MEME BAŞI YERLEŞİMİ
Sağım hızı ve meme sağlığı ile ilgili bir özelliktir. Ön ve arka başlarının süt sağım makinelerine bağlanacakları için, yerleri ayrı önemi taşır. Olmaları istenen yer lobun merkezidir. Meme başlarının yanlara doğru çok açık olması yaralanma riskini arttırır ve sağım makinesine yerleştirilmeleri zaman alır.
Bu nedenle meme başlarının hafifçe içe doğru bakması İSTENİR. |
|
MEME BAŞI UZUNLUĞU
Sağım ile ilgili bir özelliktir. Meme başlarının aşırı kısa olması, sağım başlığının memeye tutunmasını ve sağlıklı bir sağımı zorlaştırır. Aşırı uzun olması yaralanma riskini arttırır.
En iyi meme başı uzunluğu yaklaşık 5.5 cm dir. |
|
SON DAKİKA
Semenzoo'dan DÜNYA ŞAMPİYONLARI Devamını oku... Bölgesel bayilikler verilecektir! Devamını oku... 2011 Holstein Kataloğumuz ve 2011 Diğer Irklar Kataloğumuz Yayımlanmıştır! Devamını oku... Bugünlerde dünya süt sığırcılığında sağlık ve uzun verimli hayat çok popüler..
İtalyan boğaları, bu özellikler dikkate alındığında dünyada çok önemli bir yere sahip. Bu açıdan Bookie ve Benefit adlı boğaların çok değerli olduğu tüm dünyaca kabul edilen bir gerçek. Aynı zamanda Mtoto, Tugolo ve Skywalker sağlık ve dayanıklılığını kanıtlamış boğalar. Devamını oku... T.C. Tarım Bakanlığı’ na bağlı TÜGEM ile İtalya Holstein-Fresian Süt Sığırı Yetiştiricileri Merkez Birliği (ANAFI) tarafından ortaklaşa gerçekleştirilen ve 1989-1994 yılları arasında İzmir, Aydın, Balıkesir, Uşak, Isparta, Muğla, Denizli, Ankara, Antalya, Kütahya, Kastamonu, Çanakkale ve Tekirdağ illerinde uygulanan TURK-ANAFI projesi, TÜRKİYE HAYVANCILIĞI için gerçekten bir dönem noktasıdır. Devamını oku...
|
|
